केराबारी, १५ भदौ । केराबारी गाँउपालिका वडा नम्बर ३, भोगटेनी मोरङकी पुजा मगरको परिचय अहिले स्ट्रबेरी गाउँकी युवतीको रुपमा परिचित छ । गाँउलाई नै स्ट्रबेरी पाईने गाँउको रुपमा परिचित गर्न उनको परिवारले ठुलै प्रयास गर्नुपर्यो । कृषि प्राबिधिक दाजु निर्मल र समाजकी अगुवा आमा पूर्ण कुमारीको साथ र सहयोगबाट स्ट्रबेरी खेति सुरु गरेकी उनको प्रयासले अहिले गाँउ नै स्ट्रबेरी खेतिमय बन्दैछ ।
मकै, कोदो उत्पादनबाट आफ्नो आम्दानीले उनको परिवारलाई बार्षिक रुपमा खान पुग्ने अबस्था थिएन । घरको खर्च धान्नको लागि छिमेकीहरुसँग ऋण सहयोग माग्नुपर्ने अबस्था रहदै आएको थियो । समुह, सहकारी तथा संघसंस्थाहरुमा पुजालाई जान अफ्ठेरो लाग्ने गर्थाे । ३ बर्षअघि रहरले गमलामा रोपेको स्ट्रबेरीको बिरुवाले अहिले गाउँ कै प्रमुख आम्दानीको स्रोत बनेको देख्दा खुसी लाग्ने गरेको युवा कृषक पुजाले बताईन् ।
यस कार्यलाई अगाडी बढ्न उनलाई मद्धत गर्याे ३ बर्ष अघि सहभागि भएको कृषि तालिमले । मेनोनाईट सेन्ट्रल कमिटि नेपाल र ब्रेड फर द बल्र्ड जर्मनीको सहयोगमा पहाडी ग्रामिण बिकास संस्था(हर्डन)द्धारा संचालित युवा सशक्तिकरण तथा पर्याबरणमैत्री उद्यम परियोजनाद्धारा गठन गरिएको युवा सचेतना समुहमा आबद्ध भई कृषि तालिम र सहुलियत कर्जा लिए पश्चात उनको स्ट्रबेरी यात्राले सार्थकता पायो ।
परियोजनाद्धारा संचालित तरकारी तथा फलफुल उत्पादन र पशुपालनसम्बन्धी तालिममा सहभागि भई सिप बिकास भएको तथा सहुलियत ऋण लिई फलफुल उत्पादन गरिरहनु भएको छ ।
परियोजनामा आबद्ध हुनुपुर्ब पुजाको परिवारमा परम्परागत कृषि प्रणालीबाट खेति गर्ने गरिएको थियो । मकै, कोदो उत्पादनबाट आफ्नो आम्दानीले बार्षिक रुपमा खान पुग्ने अबस्था थिएन । घरको खर्च धान्नको लागि छिमेकीहरुसँग ऋण सहयोग माग्नुपर्ने अबस्था रहदै आएको थियो । समुह, सहकारी तथा संघसंस्थाहरुमा पुजालाई जान अफ्ठेरो लाग्ने गर्थाे ।
परियोजना मार्फत संचालन भएको तरकारी तथा फलफुल र पशुपालनसम्बन्धी तालिममा सहभागि भए पश्चात पुजाले स्ट्रबेरी खेतिलाई व्यवसायीक बनाउने योजना बनाई परिवारमा सल्लाह गरिन र पहिलो बर्ष बेर्ना तयारीको काम सुरु भयो । त्यसपछिको दोस्रो बर्षमा उनको परिवारले करिब ३ रोपनीमा गरेकोे स्ट्रबेरी खेतिबाट रु.३ लाख र गत बर्ष २ लाख ५० हजार आम्दानी गर्न सफलता मिल्यो । पुजा र उनको परिवारको सफलताको कारण गाँउका अन्य व्यक्तिहरुले पनि स्ट्रबेरी खेति सुरु गरी गत बर्ष करिव ५ लाख बराबरको स्ट्रबेरी बिक्रि गरे । अर्गानिक तबरबाट उत्पादन गरिएको स्ट्रबेरीको लागि हालसम्म बजार खोज्नु परेको छैन । स्थानिय व्यापारीहरु घरमा नै आएर प्रति केजी रु.४५० का दरले लिएर जान्छन । यस बर्षको लागि अहिले गाँउभरी नै स्ट्रबेरीको बेर्ना सार्ने काम सुरु भएको पुजाकी आमा पूर्ण कुमारी मगरले जानकारी दिनुभयो । परियोजनाबाट केराबारी साना किसान कृषि सहकारी संस्थामा स्थापना गरिएको ५ प्रतिशतको सहुलियत कर्जा रु.७० हजार र स्बलगानी ३० हजारबाट सुरु गरेको स्ट्रबेरी खेतिबाट उनको परिवारले २ बर्षको अन्तरालमा ५ लाख भन्दा बढी आम्दानी गरेको छ । जसबाट दाजुबहिनीको पढाई खर्च, घरायसी खर्चसँगै उनले अहिले स्कुटर खरिद समेत गरेकी छन् । यस बर्ष थप लगानी गर्ने र बढी आम्दानी गर्ने लक्ष्य लिएको उनको भनाई छ । स्ट्रबेरी खेतिको लागि मल व्यवस्थापन गर्न पुजाको परिवारले १ थान गाई तथा ३० वडा बाख्रासमेत पालेका छन् ।
पुजाको परिवारको अगुवाईमा भोगटेनी गाँउमा सुरु भएको स्ट्रबेरी खेतिबाट गरेको प्रगतिलाई देखेर केराबारी गाँउपालिका तथा ३ नम्बर वडा कार्यलयबाट भोगटेनी गाँउलाई स्ट्रबेरी गाँउ बनाउने तयारी थालेको छ । जसको लागि वडा तथा गाउपालिकाबाट बजेट बिनियोजन गर्ने गरेको कृषि तथा सहकारी बिकास शाखाको प्रमुख टेक प्रसाद बास्तोलाले जानकारी दिनुभयो । पालिकाले कृषकहरुलाई मल्चीङ प्लाष्टिक, पानी राख्ने ड्रमलगायतका सामाग्री प्रदान गरिएको छ । ३ नम्बर वडा कार्यलयले अघिल्लो बर्ष हर्डनसँगको साझेदारितामा भोगटेनीका ५० घर परिवारलाई स्ट्रबेरी उत्पादनसम्बन्धी तालिम प्रदान गरेको थियो भने केराबारी गाँउपालिका कृषि तथा सहकारी शाखाबाट आबश्यक सामाग्री प्रदान गर्दै आएको थियो । यो उत्पादनले परम्परागत खेति प्रणालीको तुलनामा हावापानी सुहाउदाँ आधुनिक कृषि उत्पादनबाट मनग्यै आम्दानी हुने देखिएको कृषि शाखा प्रमुख बास्तोलाको भनाई छ ।
उहाँले अघिल्लो बर्ष करिब ३ रोपनीमा गर्नुभएको स्ट्रबेरी खेतिबाट रु.३ लाख र यस बर्ष २ लाख ५० हजार आम्दानी गर्नुभएको थियो । यस बर्ष अहिले बेर्ना सार्ने क्रममा रहेको आमा पूर्ण कुमारी मगरले जानकारी दिनुभयो । सहुलियत ऋण रु.७० हजार र स्बलगानी ३० हजारबाट सुरु गर्नुभएको स्ट्रबेरी खेतिबाट एक बर्षमा पाएको सफलतालाई देखेर गाँउका अन्य व्यक्तिहरुले पनि स्ट्रबेरी खेति सुरु गरी गाँउलेहरुले पनि यस बर्ष करिव ५ लाख बराबरको स्ट्रबेरी बिक्रि गरे । अर्गानिक तबरबाट उत्पादन गरिएको स्ट्रबेरीको लागि हालसम्म बजार खोज्नु परेको छैन । स्थानिय व्यापारीहरु घरमा नै आएर प्रति केजी रु.४५० का दरले लिएर जान्छन । पुजाको परिवारको अगुवाईमा भोगटेनी गाँउमा सुरु भएको स्ट्रबेरी खेतिबाट गरेको प्रगतिलाई देखेर केराबारी गाँउपालिका तथा ३ नम्बर वडा कार्यलयबाट भोगटेनी गाँउलाई स्ट्रबेरी गाँउ बनाउने तयारी थालेको छ । जसको लागि वडा तथा गाउपालिकाबाट बजेट बिनियोजन गर्ने गरेको
केराबारी गाँउपालिका अध्यक्ष सुमन मिरिङ्चीङले कृषकले लगाएको कृषि उपजको उत्पादन तथा बिक्रि दुबै कार्यमा योजनाबद्ध रुपमा गाँउपालिका लागेको बताउनुभयो । सिंगो गाँउलाई स्ट्रबेरी गाँउ निर्माणको लागि समुह मार्फत योजना लिएर आए गाँउपालिकाले सहयोग गर्ने बताउदै अध्यक्ष मिरिङ्चीङले परम्परागत कृषि भन्दा नयाँ तबरबाट खेति गर्दा आम्दानीमा बृद्धि हुने भएकोले समुदायको जिबन स्तरमा सुधार आउने पनि बताउनुभयो ।